THIẾT BỊ CÀI KHỚP NỐI MÓC TREO TỰ ĐỘNG

Đề tài được nghiên cứu và phát triển trên cơ sở phân tích trực tiếp nhu cầu sản xuất tại doanh nghiệp, với mục tiêu tự động hóa công đoạn cài khớp nối móc treo vốn trước đây được thực hiện hoàn toàn bằng thủ công. Điểm mới của giải pháp là thiết kế thành công một thiết bị tích hợp giữa cơ cấu cơ khí, hệ thống khí nén và điều khiển điện để thực hiện liên tục các thao tác định vị khớp nối, cấp móc, ép cài và hoàn tất chu trình làm việc. Thiết bị có kết cấu gọn, dễ vận hành, dễ bảo trì, sử dụng các linh kiện phổ thông và có khả năng điều chỉnh để phù hợp với nhiều loại khớp nối, móc treo khác nhau. Qua quá trình tìm hiểu tài liệu chuyên ngành, thông tin kỹ thuật và thực tế tại các doanh nghiệp may mà nhóm tác giả có điều kiện khảo sát, chưa ghi nhận giải pháp có cùng nguyên lý, kết cấu và phạm vi ứng dụng tương tự được công bố hoặc áp dụng rộng rãi tại Việt Nam đối với công đoạn cài khớp nối móc treo. Tính sáng tạo của đề tài còn thể hiện ở việc toàn bộ quá trình khảo sát, thiết kế cơ khí, chế tạo, đấu nối điện, lắp ráp hệ thống khí nén và lập trình điều khiển đều do nhóm tác giả trực tiếp thực hiện. Mặc dù không được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực điện, điện tử và tự động hóa, nhóm đã chủ động nghiên cứu tài liệu, tự học và từng bước làm chủ công nghệ để hoàn thiện thiết bị. Bên cạnh đó, nhóm tác giả đã tận dụng nhiều vật tư và linh kiện còn sử dụng tốt từ các thiết bị không còn khai thác như máy vắt sổ, máy trần đè, máy ép nhãn… giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản của doanh nghiệp. Thiết bị được hoàn thiện thông qua nhiều đợt thử nghiệm và cải tiến liên tục trước khi đưa vào sản xuất thực tế. Đề tài chưa được trao giải tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ thành phố Huế, các tỉnh, thành phố khác hoặc các cuộc thi cấp toàn quốc trước thời điểm nộp hồ sơ dự thi.

Sau khi hoàn thành nghiên cứu và chế tạo, thiết bị đã được đưa vào vận hành thực tế tại Nhà máy May 4 – Công ty Cổ phần Dệt May Huế từ tháng 4 năm 2026 và hoạt động ổn định, đáp ứng yêu cầu về năng suất, chất lượng và an toàn lao động. Thiết bị giúp tự động hóa phần lớn thao tác trong công đoạn cài khớp nối móc treo, giảm đáng kể sức lao động và nâng cao tính ổn định của quá trình sản xuất. Thiết bị có kết cấu đơn giản, sử dụng các linh kiện phổ thông, thuận tiện trong việc bảo trì, sửa chữa và thay thế. Thiết kế mở cho phép điều chỉnh cơ cấu định vị để phù hợp với nhiều loại khớp nối và móc treo khác nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng trên nhiều mã hàng. Với chi phí đầu tư thấp, khả năng chế tạo bằng nguồn lực trong nước và hiệu quả đã được kiểm chứng trong thực tế, giải pháp có thể nhân rộng tại các nhà máy thuộc Công ty Cổ phần Dệt May Huế cũng như các doanh nghiệp may mặc có quy trình sản xuất tương tự trên địa bàn thành phố Huế và cả nước. Đồng thời, đề tài có tiềm năng chuyển giao hoặc thương mại hóa sau khi được tiêu chuẩn hóa về thiết kế và quy trình chế tạo.

Việc áp dụng thiết bị đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Thời gian thao tác giảm từ khoảng 12 giây xuống còn khoảng 5 giây/sản phẩm, năng suất lao động tăng từ khoảng 1.700 sản phẩm/người/ngày lên khoảng 5.000 sản phẩm/người/ngày, tương đương tăng gần 194%. Số lao động trực tiếp tại công đoạn giảm từ 03 người xuống còn 01 người, giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 220,8 triệu đồng chi phí nhân công mỗi năm. Tổng chi phí chế tạo thiết bị chỉ khoảng 16 triệu đồng, trong khi giá trị thiết bị nếu đầu tư thị trường khoảng 60 triệu đồng. Nhờ việc tự chế tạo thiết bị, Nhà máy tiết kiệm khoảng 44 triệu đồng, tương đương hơn 260% giá trị đầu tư của mỗi thiết bị. Với mức đầu tư thấp và hiệu quả cao, thời gian hoàn vốn chỉ khoảng 23 ngày làm việc. Ngoài hiệu quả kinh tế, đề tài còn góp phần cải thiện điều kiện làm việc, giảm cường độ lao động và các thao tác lặp lại gây mỏi tay cho công nhân, nâng cao tính ổn định của chất lượng sản phẩm và giảm sự phụ thuộc vào tay nghề người lao động. Quá trình nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thiết bị hoàn toàn bằng nguồn lực nội bộ đã góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp. Giải pháp sử dụng hiệu quả vật tư hiện có, hạn chế lãng phí tài sản, không phát sinh chất thải hoặc tác động tiêu cực đến môi trường, phù hợp với định hướng phát triển sản xuất bền vững và chuyển đổi theo hướng tự động hóa của ngành dệt may. Với hiệu quả thực tiễn đã được chứng minh, đề tài có khả năng nhân rộng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tạo giá trị gia tăng cho ngành dệt may trên địa bàn thành phố Huế.