ỨNG DỤNG BIỆN PHÁP DUNG HÒA MIỄN DỊCH XỬ TRÍ BẤT ĐỒNG NHÓM MÁU ABO TRONG GHÉP TẾ BÀO GỐC ĐỒNG LOÀI Ở BỆNH NHÂN THALASSEMIA THỂ NẶNG TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ

1. Điểm mới của giải pháp - Tiên phong tại Việt Nam: Cho đến thời điểm hiện tại, chưa có bệnh viện hay trung tâm ghép tủy nào tại Việt Nam áp dụng kỹ thuật dung hòa kháng thể in vivo (trong cơ thể) để xử trí bất đồng nhóm máu trong ghép tế bào gốc đồng loại. Bệnh viện Trung ương Huế là đơn vị tiên phong áp dụng thành công giải pháp này. - Thay đổi tư duy tiếp cận kỹ thuật: Thay vì tác động trực tiếp lên túi tế bào gốc bằng các kỹ thuật cơ học gây hao hụt tế bào, sáng kiến chuyển hướng tác động có kiểm soát lên chính người nhận trước ghép thông qua cơ chế hấp phụ kháng thể in vivo. Khối hồng cầu lắng nhóm người cho được chia thành các thể tích nhỏ tăng dần (5 ml, 10 ml, 20 ml và 40 ml) truyền vào cơ thể người nhận trong giai đoạn điều kiện hóa để liên kết bão hòa và trung hòa các kháng thể anti-A/anti-B tự do, từ đó hạ hiệu giá kháng thể trước ngày truyền mảnh ghép. - Quy trình được chuẩn hóa toàn diện: Sáng kiến đã xây dựng thành công bộ quy trình đồng bộ từ khâu sàng lọc, định lượng hiệu giá kháng thể ngưỡng can thiệp (≥ 1/32), phác đồ truyền hồng cầu liều tăng dần kết hợp thuốc dự phòng, đa truyền dịch, lợi tiểu, định lượng đánh giá lại sau can thiệp và tiêu chí quyết định truyền tế bào gốc thu thập từ tủy xương nguyên bản an toàn. 2. Điểm cải tiến trong quá trình triển khai - Điểm cải tiến đột phá mang tính cá thể hóa điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế là việc chủ động định lượng lại hiệu giá kháng thể sớm và tiến hành đợt truyền bổ sung từ ngày D-11 đối với những trường hợp đáp ứng kém (còn hiệu giá ≥ 1/32). Nhờ sự chủ động này, 100% bệnh nhi (7/7 ca) đều đạt hiệu giá mục tiêu an toàn (< 1/32) trước ngày ghép, cho phép tiếp nhận khối tế bào gốc tủy xương nguyên bản tại ngày 0. Giải pháp giúp bảo tồn tối đa số lượng và chất lượng tế bào gốc, loại bỏ hoàn toàn các rủi ro vỡ túi sản phẩm hoặc nhiễm khuẩn trong quá trình ly tâm, gạn tách cơ học. 3. Tính ưu việt khi ứng dụng thực tiễn - Hiệu quả hạ hiệu giá kháng thể vượt trội: Trung vị hiệu giá kháng thể giảm mạnh từ mức rất cao là 1/256 trước can thiệp xuống còn 1/16 tại lần đánh giá cuối cùng trước ghép. - Có 5/7 bệnh nhân (71,4%) đạt đích an toàn chỉ sau đợt truyền hồng cầu cùng nhóm máu người cho đầu tiên; 2 bệnh nhân còn lại đạt đích sau đợt truyền nhắc lại. - 100% bệnh nhân được truyền tế bào gốc thu thập từ tủy xương nguyên bản an toàn tại ngày 0 mà không cần xử lý gạn tách hồng cầu. - An toàn lâm sàng tuyệt đối: Không ghi nhận bất kỳ biến cố tán huyết cấp tính nặng, sốc phản vệ hay tổn thương thận cấp nào. - Đảm bảo tốc độ mọc ghép: Thời gian trung vị mọc bạch cầu hạt và mọc tiểu cầu đều đạt 20 ngày; tỷ lệ hòa hợp mảnh ghép (Chimerism) ngày +30 đạt trung vị rất cao (98%); đặc biệt tỷ lệ biến chứng bất sản dòng hồng cầu thuần túy muộn là 0%. 4. Phạm vi khẳng định tính mới Đây là quy trình dung hòa miễn dịch xử trí bất đồng nhóm máu ABO được chuẩn hóa, áp dụng và đánh giá lâm sàng có hệ thống lần đầu tiên tại Việt Nam trên đối tượng bệnh nhi thalassemia thể nặng nhận ghép tế bào gốc nguồn tủy xương.

- Tính khả thi cao: Giải pháp không dừng lại ở mức nghiên cứu lý thuyết mà đã được chứng minh hiệu quả lâm sàng trên loạt ca bệnh thực tế tại Bệnh viện Trung ương Huế. Quy trình kỹ thuật rõ ràng, các tiêu chuẩn lựa chọn, theo dõi và dừng can thiệp được thiết lập chặt chẽ, đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh. - Khả năng nhân rộng lớn: Khác với các phương pháp đòi hỏi máy móc chuyên -dụng đắt tiền, sáng kiến này tận dụng năng lực chuyên môn sẵn có của hệ thống y tế tuyến tỉnh/trung ương về hoạt động truyền máu và hồi sức. Do đó, quy trình hoàn toàn có thể chuyển giao, triển khai áp dụng rộng rãi tại tất cả các bệnh viện, trung tâm có bản lĩnh thực hiện ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài trên cả nước.

1. Hiệu quả kỹ thuật - Hạ hiệu giá kháng thể kháng hồng cầu người cho ổn định dưới ngưỡng nguy cơ trước ghép, bảo vệ an toàn hệ thống mạch máu của người nhận. - Cho phép truyền trực tiếp lượng tế bào gốc thu thập từ tủy xương nguyên bản, bảo tồn nguyên vẹn số lượng tế bào nhân và tế bào CD34+ thu hoạch được. - Loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ nhiễm bẩn sinh học, vỡ túi sản phẩm, hoặc hỏng mảnh ghép do thao tác cơ học phức tạp. - Đảm bảo tiến trình mọc ghép tự nhiên ổn định (trung vị Chimerism ngày +30 đạt 98%) và triệt tiêu nguy cơ bất sản dòng hồng cầu thuần túy (PRCA) sau ghép. 2. Hiệu quả kinh tế Sáng kiến mang lại giá trị làm lợi kinh tế rất lớn cho cả bệnh viện và người bệnh thông qua việc cắt giảm triệt để các khoản chi phí sau: • Tiết kiệm chi phí đầu tư trang thiết bị, không cần sử dụng hệ thống máy gạn tách tế bào tự động hoặc hệ thống máy thay huyết tương chuyên dụng. • Cắt giảm hoàn toàn chi phí mua sắm các bộ quả lọc, vật tư tiêu hao chuyên dụng phục vụ gạn tách hồng cầu/thay huyết tương. • Cắt giảm chi phí sử dụng thuốc Rituximab đắt tiền cùng các chi phí theo dõi phản ứng phụ do thuốc gây ra. • Giảm thiểu chi phí xét nghiệm kiểm soát chất lượng tế bào gốc bổ sung sau khi xử lý cơ học. • Loại bỏ chi phí đắt đỏ điều trị các biến chứng hậu quả nếu xảy ra tán huyết cấp, suy thận cấp hoặc sốc phản truyền máu. 3. Hiệu quả xã hội - Mở rộng cơ hội sống cho người bệnh: Giúp nâng cao tỷ lệ thành công và mức độ an toàn của ca ghép cho trẻ mắc thalassemia thể nặng. Mở rộng cánh cửa tiếp cận kỹ thuật ghép cho các bệnh nhi có người hiến phù hợp HLA nhưng bị bất đồng nhóm máu ABO, giảm thiểu tối đa việc phải loại bỏ một người cho phù hợp duy nhất trong gia đình chỉ vì lý do bất đồng nhóm máu. - Giải phóng gánh nặng an sinh: Ghép tủy thành công giúp bệnh nhi chấm dứt hoàn toàn quá trình điều trị kéo dài suốt đời bằng truyền máu và thải sắt, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, giảm gánh nặng kinh tế và tâm lý cho gia đình cũng như giảm áp lực lên quỹ bảo hiểm y tế và nguồn máu hiến tặng của xã hội. - Nâng cao năng lực y tế nước nhà: Nâng cao vị thế chuyên môn, năng lực làm chủ kỹ thuật cao của đội ngũ y bác sĩ ghép tế bào gốc và truyền máu tại địa phương; tạo tiền đề xây dựng hướng dẫn quốc gia và chuyển giao công nghệ cho các trung tâm ghép tủy khác tại Việt Nam. - Thân thiện với môi trường: Quy trình không phát sinh bất kỳ chất thải độc hại hay tác động tiêu cực nào đến môi trường ngoài các chất thải y tế thông thường theo quy định của hoạt động truyền máu.