GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NỀN TẢNG TRẢI NGHIỆM SỐ 3D VÀ HỌC LIỆU SỐ VỀ DI SẢN TƯ LIỆU “NHỮNG BẢN ĐÚC NỔI TRÊN CHÍN ĐỈNH ĐỒNG Ở HOÀNG CUNG HUẾ”, ỨNG DỤNG TRONG GIÁO DỤC DI SẢN

Đề tài có nhiều điểm mới so với các hình thức giới thiệu di sản hiện nay. Thứ nhất, lần đầu tiên xây dựng một nền tảng trải nghiệm số chuyên sâu dành riêng cho Di sản tư liệu thế giới “Những bản đúc nổi trên chín đỉnh đồng ở Hoàng Cung Huế”, thay vì chỉ giới thiệu bằng bảng thông tin hoặc thuyết minh truyền thống. Thứ hai, tích hợp đồng thời nhiều loại hình tư liệu gồm hình ảnh số hóa, dữ liệu lưu trữ, thơ Ngự chế, bản dịch và nội dung khoa học trong cùng một hệ thống học tập thống nhất. Thứ ba, chuyển đổi phương pháp tiếp cận từ “tham quan - nghe thuyết minh” sang “khám phá - tương tác - kiểm tra - đánh giá”, tạo môi trường học tập chủ động và phát huy năng lực tự tìm hiểu của học sinh. Thứ tư, áp dụng cơ chế trò chơi hóa (Gamification), thông qua hệ thống câu hỏi, tính điểm và xếp hạng trực tuyến, góp phần nâng cao hứng thú học tập. Thứ năm, mô hình được thiết kế theo hướng mở, dễ dàng cập nhật dữ liệu và có thể áp dụng cho các di sản khác như Châu bản triều Nguyễn, Mộc bản triều Nguyễn, thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế và các bảo tàng.

Giải pháp đã được ứng dụng thực tế trong Chương trình Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức. Học sinh sử dụng điện thoại thông minh để truy cập nền tảng, tìm hiểu từng đỉnh, khám phá các hình chạm nổi, đọc nội dung thuyết minh, thơ Ngự chế và tham gia trả lời câu hỏi trực tuyến. Kết quả triển khai cho thấy hình thức học tập mới tạo được sự hứng thú, tăng mức độ tương tác giữa học sinh với di sản và nâng cao hiệu quả tiếp nhận kiến thức so với phương thức truyền thống. Giải pháp có thể áp dụng rộng rãi tại: - Trường học; - Bảo tàng; - Di tích; - Thư viện; - Các chương trình giáo dục cộng đồng; - Hoạt động trải nghiệm sáng tạo; - Các sự kiện văn hóa và du lịch. Đồng thời có thể tích hợp với hệ thống mã QR, website, màn hình cảm ứng và các nền tảng chuyển đổi số của ngành văn hóa.

Hiệu quả kỹ thuật - Xây dựng cơ sở dữ liệu số thống nhất về Cửu Đỉnh. - Chuẩn hóa hệ thống thông tin khoa học. - Tăng khả năng khai thác tư liệu lưu trữ. - Hình thành nền tảng giáo dục số có khả năng mở rộng. Hiệu quả giáo dục - Chuyển đổi mô hình học tập từ truyền đạt một chiều sang chủ động, lấy người học làm trung tâm. - Hỗ trợ giáo viên đánh giá kết quả học tập ngay sau mỗi hoạt động trải nghiệm nhờ ngân hàng câu hỏi tích hợp sẵn. - Nâng cao hứng thú học tập và khả năng ghi nhớ kiến thức nhờ chuỗi trải nghiệm “Khám phá - Tìm hiểu - Tương tác - Đánh giá”. Hiệu quả kinh tế - Giảm chi phí in ấn tài liệu. - Giảm nhu cầu hướng dẫn trực tiếp. - Tăng khả năng khai thác giá trị di sản phục vụ du lịch văn hóa. - Có thể phát triển thành sản phẩm giáo dục số phục vụ nhiều đối tượng. Hiệu quả xã hội - Đổi mới phương thức giáo dục di sản. - Tăng khả năng tiếp cận Di sản tư liệu thế giới. - Khuyến khích học sinh học tập thông qua trải nghiệm. - Góp phần thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. - Nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của Cửu Đỉnh và di sản tư liệu triều Nguyễn. - Giải pháp cũng góp phần quảng bá hình ảnh di sản Huế, tạo tiền đề xây dựng các sản phẩm giáo dục và du lịch thông minh trong tương lai.