GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG CHẾ PHẨM TINH DẦU CÂY KINH GIỚI CAY THAY THẾ KHÁNG SINH TRONG CHĂN NUÔI GÀ THỊT DỰA TRÊN MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ TÍCH HỢP SỨC KHỎE VẬT NUÔI, HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG

Giải pháp có tính mới ở việc xây dựng và ứng dụng mô hình đánh giá tích hợp hiệu quả sử dụng chế phẩm tinh dầu cây kinh giới cay thay thế kháng sinh trong chăn nuôi gà thịt dựa trên ba trụ cột: sức khỏe vật nuôi – hiệu quả kinh tế – tác động môi trường. Khác với các nghiên cứu trước đây chủ yếu đánh giá riêng lẻ về năng suất hoặc khả năng phòng bệnh, giải pháp tích hợp đồng thời các chỉ tiêu kỹ thuật, kinh tế và môi trường để đánh giá toàn diện hiệu quả trong điều kiện chăn nuôi thực tế. Điểm sáng tạo của giải pháp là xây dựng bộ tiêu chí đánh giá đa chiều, bao gồm các chỉ số về tăng trưởng, tỷ lệ nuôi sống, sức khỏe đường ruột, hiệu quả kinh tế (chi phí, doanh thu, lợi nhuận) và giảm phát thải khí NH₃. Mô hình này tạo cơ sở khoa học để đánh giá hiệu quả của các giải pháp thay thế kháng sinh theo hướng khách quan và toàn diện. Bên cạnh việc chứng minh hiệu quả của chế phẩm tinh dầu cây kinh giới cay, đề tài còn chuẩn hóa quy trình ứng dụng về liều lượng, thời điểm sử dụng và hệ thống chỉ tiêu theo dõi, giúp người chăn nuôi và doanh nghiệp dễ dàng áp dụng trong thực tiễn. So với các nghiên cứu đã công bố tại thành phố Huế và Việt Nam, giải pháp không chỉ đánh giá hiệu quả của một sản phẩm mà còn xây dựng mô hình đánh giá và quy trình ứng dụng có khả năng chuyển giao, nhân rộng cho nhiều quy mô chăn nuôi và các chế phẩm thay thế kháng sinh khác. Giải pháp có cơ sở khoa học, tính khả thi cao và góp phần thúc đẩy chăn nuôi gà thịt theo hướng an toàn, giảm kháng sinh, thân thiện môi trường và phát triển bền vững.

Giải pháp đã được thử nghiệm tại Trung tâm Thực hành và Đào tạo nghề Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế trên 630 gà thịt Ross 308 (1–42 ngày tuổi), so sánh trực tiếp giữa chế phẩm tinh dầu cây kinh giới cay và kháng sinh trong điều kiện chăn nuôi thực tế. Kết quả cho thấy chế phẩm có khả năng thay thế kháng sinh, duy trì năng suất, cải thiện sức khỏe đường ruột, tăng hiệu quả kinh tế và giảm phát thải khí NH₃. Quy trình sử dụng đơn giản, bổ sung trực tiếp vào thức ăn, không cần thay đổi hệ thống chuồng trại nên dễ áp dụng cho các hộ chăn nuôi, trang trại và doanh nghiệp. Đề tài sử dụng chế phẩm đã được thương mại hóa trên thị trường, giải pháp có khả năng chuyển giao, nhân rộng tại thành phố Huế và các địa phương khác, góp phần giảm sử dụng kháng sinh, bảo vệ môi trường và phát triển chăn nuôi bền vững.

Kết quả nghiên cứu cho thấy giải pháp không chỉ có hiệu quả kỹ thuật mà còn mang lại lợi ích rõ rệt về kinh tế, xã hội và môi trường. Về kinh tế, mặc dù chi phí bổ sung chế phẩm tinh dầu cao hơn kháng sinh, nhưng nhờ cải thiện tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn, nghiệm thức sử dụng tinh dầu giúp tăng lợi nhuận 29,4% so với nhóm đối chứng, khẳng định khả năng thay thế kháng sinh mà vẫn nâng cao hiệu quả sản xuất. Về xã hội, giải pháp góp phần giảm sử dụng kháng sinh, hạn chế nguy cơ tồn dư kháng sinh trong thực phẩm và kháng kháng sinh, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đáp ứng xu hướng chăn nuôi an toàn sinh học. Về môi trường, chế phẩm giúp giảm phát thải khí NH₃ từ chất độn chuồng xuống còn 175 mg/kg, thấp hơn khoảng 30% so với nhóm sử dụng kháng sinh và 58% so với nhóm đối chứng, góp phần giảm mùi hôi, cải thiện môi trường chăn nuôi và hạn chế phát tán vi khuẩn kháng kháng sinh. Do chế phẩm đã được thương mại hóa, quy trình sử dụng đơn giản và không yêu cầu thay đổi hệ thống chuồng trại, giải pháp có khả năng chuyển giao, nhân rộng tại các hộ chăn nuôi, trang trại và doanh nghiệp, góp phần phát triển chăn nuôi theo hướng xanh, an toàn và bền vững.