Nghiên cứu và phát triển chế phẩm trừ sâu thảo mộc từ chiết xuất loài Bìm bois (Merremia boisana) – Một loài thực vật ngoại lai đang che phủ rừng ở phía nam Thành phố Huế

* Tính mới: Đề tài hoàn toàn mới, không trùng lặp với các đề tài đã được công bố. - Tận dụng loài ngoại lai xâm lấn: Điểm độc đáo và sáng tạo chính là việc biến một vấn đề môi trường (loài ngoại lai xâm lấn, che phủ rừng) thành một giải pháp tiềm năng. Merremia boisiana được biết đến là loài có khả năng sinh trưởng nhanh và gây hại cho đa dạng sinh học rừng ở nhiều khu vực, bao gồm cả Thành phố Huế. Việc tìm ra công dụng hữu ích từ loài này không chỉ mang lại sản phẩm mới mà còn góp phần vào việc kiểm soát loài xâm lấn một cách bền vững. - Tiềm năng hợp chất sinh học: Mặc dù đã có một số nghiên cứu về các hoạt tính sinh học của Merremia boisiana (ví dụ: hoạt tính kháng khuẩn), nhưng việc khai thác các hợp chất trong loài này để tạo ra chế phẩm trừ sâu sinh học chuyên biệt vẫn chưa được công bố rộng rãi ở Việt Nam. - Xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững: Việt Nam đang có định hướng mạnh mẽ về phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp bền vững và giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Một chế phẩm trừ sâu từ nguồn gốc thực vật sẽ rất phù hợp với định hướng này, mang lại giá trị gia tăng và tính cạnh tranh cho nông sản Việt Nam. * Tính sáng tạo: - Giải quyết vấn đề môi trường kép: Kiểm soát loài xâm lấn và phát triển nông nghiệp bền vững. - Tiềm năng khoa học và ứng dụng: Khai thác hoạt tính sinh học của Bìm bois tạo ra chế phẩm trừ sâu thảo mộc có tính an toàn và thân thiện với môi trường.

Thành phố Huế đang đối mặt với vấn đề Bìm bois xâm lấn rừng, đặc biệt ở các khu vực phía nam. Việc biến "kẻ thù" thành "đồng minh" trong việc kiểm soát dịch hại nông nghiệp là một cách tiếp cận bền vững và hiệu quả. - Nguồn nguyên liệu dồi dào và bền vững: Với sự phát triển mạnh mẽ của loài Bìm bois ở Thành phố Huế, nguồn nguyên liệu để sản xuất chế phẩm thảo mộc là rất dồi dào. Điều này giúp giảm chi phí sản xuất và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, tận dụng một loài cây gây hại để tạo ra giá trị. - Phù hợp với xu hướng nông nghiệp bền vững: Thành phố Huế và các tỉnh lân cận đang hướng tới phát triển nông nghiệp hữu cơ và bền vững, giảm thiểu sử dụng hóa chất. Chế phẩm trừ sâu thảo mộc từ loài Bìm bois sẽ hoàn toàn phù hợp với định hướng này, giúp bảo vệ môi trường, sức khỏe con người và nâng cao giá trị nông sản. - Tiềm năng ứng dụng rộng rãi: + Trong nông nghiệp: Có thể ứng dụng để kiểm soát nhiều loại sâu bệnh trên các cây trồng chủ lực của địa phương (ví dụ: cây ăn quả, rau màu, cây cảnh…). + Cộng đồng và hộ gia đình: Dễ dàng tiếp cận và sử dụng cho các hộ nông dân nhỏ lẻ, vườn nhà, hoặc các khu vực canh tác hữu cơ.

Việc nghiên cứu và phát triển chế phẩm trừ sâu thảo mộc từ chiết xuất Bìm bois có tiềm năng mang lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội đáng kể, vượt trội so với một số giải pháp hiện có. * Về kinh tế: Sản phẩm tạo ra có giá thành rẻ vì nguồn nguyên liệu có sẵn, dung môi nước dễ áp dụng, chi phí thấp. Giá 1 lít dung môi ethanol 96% trên thị trường là 25.000 đồng có thể pha thành 1,2 lít dung môi ethanol 70%. Với 25.000 đồng chúng ta có thể tạo ra được 1 lít thuốc trừ sâu thảo mộc (dạng cao lỏng). So với giá thành các loại thuốc trừ sâu trên thị trường thì thấp hơn mà hiệu quả trừ sâu cũng hiệu quả không kém. * Về xã hội: - Bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học: Chế phẩm thảo mộc từ loài Bìm bois giúp giảm thiểu sự phụ thuộc vào thuốc trừ sâu hóa học, vốn gây ô nhiễm đất, nước, không khí và ảnh hưởng tiêu cực đến các loài sinh vật không phải mục tiêu (như ong, chim, cá). Điều này góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và duy trì hệ sinh thái rừng khỏe mạnh. - Phát triển nông nghiệp bền vững: Việc sử dụng chế phẩm sinh học khuyến khích các phương pháp canh tác bền vững, hướng tới sản xuất nông sản sạch, an toàn cho người tiêu dùng. Điều này có thể nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp và mở rộng thị trường cho nông dân. - Kiểm soát loài ngoại lai hiệu quả: Bìm bois là loài thực vật ngoại lai xâm lấn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến rừng ở phía nam Thành phố Huế. Việc biến chúng thành nguồn nguyên liệu sản xuất chế phẩm trừ sâu không chỉ giúp kiểm soát sự phát triển của loài này mà còn tạo ra giá trị kinh tế từ một vấn đề môi trường. - Tạo ra sản phẩm độc đáo và có tính cạnh tranh: Nếu thành công, chế phẩm trừ sâu từ Bìm bois sẽ là một sản phẩm độc đáo, có nguồn gốc từ thiên nhiên, đáp ứng xu hướng tiêu dùng xanh và có thể có lợi thế cạnh tranh trên thị trường nông nghiệp. - Cơ hội việc làm và phát triển kinh tế địa phương: Quá trình nghiên cứu, sản xuất và phân phối chế phẩm sinh học có thể tạo ra việc làm cho người dân địa phương, thúc đẩy các hoạt động kinh tế liên quan như thu hái nguyên liệu, chế biến, đóng gói và tiếp thị.