“Bút vàng” – Xây dựng hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ học sinh lớp 4 rèn kĩ năng viết văn miêu tả cây cối theo tiến trình.

Điểm mới cốt lõi của BÚT VÀNG không nằm ở việc đưa thêm một công cụ AI vào giờ học, mà ở cách chuyển tiến trình dạy viết trong sách giáo khoa thành một hệ thống nhiệm vụ có thể sử dụng linh hoạt theo từng bài học. Sản phẩm kết hợp 10 chặng, hai tuyến tổ chức miêu tả, câu hỏi gợi mở theo dữ liệu của từng học sinh, sơ đồ tư duy có thể thao tác, bộ tiêu chí tự rà soát và cơ chế chuyển yêu cầu “viết hộ” thành câu hỏi để học sinh tự diễn đạt. Mười chặng là bản đồ của toàn bộ quá trình học viết, không phải yêu cầu học sinh phải hoàn thành trong một lần sử dụng. 1. Chuyển quy trình viết thành các nhiệm vụ học tập nối tiếp nhưng không cứng nhắc. Mỗi bài học trong mạch văn miêu tả cây cối có thể tương ứng với một hoặc hai chặng trên hệ thống; học sinh học đến đâu luyện đến đó, lưu kết quả và tiếp tục ở bài học sau. 2. Cá nhân hoá câu hỏi nhưng không làm thay. Câu hỏi tiếp theo được tạo từ loại cây, chi tiết và câu trả lời của từng học sinh; sản phẩm học tập vẫn do học sinh tự tạo lập. 3. Cho học sinh lựa chọn mạch miêu tả phù hợp: từ bao quát đến chi tiết hoặc theo sự phát triển, biến đổi của cây theo thời gian. Cách thiết kế này tránh áp đặt một khuôn dàn ý duy nhất. 4. Kết hợp câu hỏi gợi mở với sơ đồ tư duy tương tác. Mỗi ý được đưa lên sơ đồ; học sinh có thể kéo thả, đổi thứ tự, thêm, sửa hoặc xoá trước khi hình thành dàn ý ba phần. 5. Tổ chức riêng bước tự đánh giá, bổ sung và rà soát trùng lặp. Hệ thống dùng bộ tiêu chí để chỉ ra phần cần xem lại; quyết định sửa như thế nào vẫn thuộc về học sinh. 6. Lưu lịch sử và tạo cơ hội luyện tập theo năng lực. Học sinh có thể quay lại một chặng còn yếu, thử nhiều cách mở bài, kết bài hoặc trình tự miêu tả. Khi đã nắm chắc một thao tác, các em được phép đi nhanh hoặc bỏ qua chặng đã thực hiện tốt để tập trung vào phần còn hạn chế. Sau đợt sử dụng thử, sản phẩm đã bổ sung bước nộp bài cho giáo viên và lối vào khu vực dành cho giáo viên; chức năng quản lí lớp, giao bài và theo dõi tiến độ tiếp tục được hoàn thiện trước khi triển khai trong năm học. Tính mới của đề tài được xác định ở tổ hợp các thành phần nêu trên và ở việc chúng được xây dựng riêng cho yêu cầu viết văn miêu tả cây cối lớp 4 bằng tiếng Việt. Hồ sơ không tuyên bố tuyệt đối rằng chưa có sản phẩm tương tự, nhưng có thể khẳng định BÚT VÀNG khác với công cụ tạo văn bản thông thường ở chỗ toàn bộ tiến trình, tiêu chí và giới hạn phản hồi đều do mục tiêu dạy học chi phối.

BÚT VÀNG là ứng dụng web, hoạt động trên trình duyệt và không cần cài đặt phần mềm chuyên dụng. Hệ thống được thiết kế để đi cùng mạch bài trong sách giáo khoa: ở mỗi tiết hoặc mỗi bài luyện viết, giáo viên có thể giao một đến hai chặng phù hợp với nội dung đang học; kết quả được lưu để học sinh tiếp tục ở tiết sau. Khi hoàn thành cả mạch học, các em tổng hợp ý, tạo dàn ý và viết hoàn chỉnh bài văn. Với học sinh đã có kĩ năng, giáo viên có thể cho đi nhanh hoặc bỏ qua những chặng các em đã làm tốt, tránh biến quy trình thành khuôn bắt buộc.

BÚT VÀNG được cung cấp miễn phí, không thu phí tài khoản, không yêu cầu mua bản quyền và không phải cài đặt phần mềm. Trong đợt sử dụng thử với 20 học sinh, nếu đã có thiết bị, kết nối Internet và sử dụng API trong hạn mức miễn phí, không phát sinh chi phí trực tiếp cho phần mềm hoặc lượt hỗ trợ AI. Học sinh có thể luyện nhiều lần, viết lại từng phần và xem lịch sử bài làm mà không phải trả phí theo buổi; nền tảng web cũng thuận lợi cho việc cập nhật và mở rộng sang các dạng bài khác mà không phải xây dựng lại toàn bộ hệ thống. Về xã hội, sản phẩm mở rộng cơ hội luyện viết có hướng dẫn trong và ngoài lớp học, hỗ trợ phân hóa theo năng lực và giúp học sinh tự quan sát, lập ý, viết, chỉnh sửa bằng ngôn ngữ của mình. Qua đó, các em hình thành thói quen sử dụng AI có trách nhiệm, không xem AI là công cụ làm bài thay. Chức năng nộp bài và khu vực giáo viên giúp kết nối quá trình tự luyện với hoạt động dạy học, tạo điều kiện để giáo viên theo dõi tiến độ, nhận xét và hỗ trợ đúng điểm học sinh còn yếu. Khi triển khai rộng, cần tiếp tục bảo đảm điều kiện thiết bị, kết nối, an toàn dữ liệu và cân đối thời gian sử dụng màn hình với quan sát thực tế, trao đổi và viết tay.