KIẾN TRÚC BÌNH PHONG ĐÌNH LÀNG THÀNH PHỐ HUẾ – ĐẶC ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY GIÁ TRỊ

Xác định chính xác các công thức tỷ lệ kích thước và khoảng cách hình học của bình phong dựa trên số liệu thực nghiệm đo đạc từ 50 đình làng và phân tích 43 bình phong, đưa việc đánh giá kiến trúc thoát khỏi những nhận xét cảm tính. Xây dựng bảng thống kê chi tiết đầu tiên về tần suất xuất hiện và quy luật bài trí của 5 nhóm chủ đề hoa văn sành sứ tại các vị trí mặt đứng cụ thể, làm rõ xu hướng biến đổi hình thái kiến trúc theo các thời kỳ lịch sử, đặc biệt là giai đoạn triều Nguyễn sau năm 1802. Đề xuất hệ thống giải pháp bảo tồn mang tính liên ngành ưu việt, kết hợp giữa công nghệ hiện đại (quét laser 3D, bản đồ bệnh lý GIS, công nghệ diễn họa AR, trình diễn 3D Mapping) và phục hồi kỹ nghệ truyền thống (vữa vôi cổ truyền bằng vôi hàu, mật mía, giấy bản kết hợp phủ Nano bảo vệ). Đề tài đảm bảo tính khoa học cao, giải quyết triệt để các vấn đề trong bảo tồn dân gian và chưa từng được trao giải thưởng tại bất kỳ Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật hay Giải thưởng Khoa học Công nghệ nào ở cấp thành phố, cấp tỉnh hay toàn quốc trước thời điểm nộp hồ sơ.

Bộ hồ sơ của 43 bình phong là nguồn tham chiếu tin cậy cho các kiến trúc sư và cơ quan quản lý thực hiện trùng tu đúng nguyên bản và đồng thời cũng có thể tham khảo để xây dựng bình phong cho nhiều thể loại công trình khác. Hệ thống dữ liệu hình ảnh, tọa độ và bệnh lý cấu kiện được đề xuất tích hợp lên bản đồ số (Google My Maps) phục vụ công tác quản lý di sản từ xa. Hệ thống hoa văn số hóa được xây dựng thành một thư viện mà bất kỳ ai cũng có thể khai thác để tái sáng tạo thành chất liệu cho thời trang, đồ họa, thiết kế nội thất, bao bì đặc sản và quà tặng lưu niệm cao cấp. Bản đồ định vị giúp liên kết các tuyến du lịch xanh (xe đạp, đi bộ) kết nối vùng lõi di sản với các đình làng vùng ven. Cung cấp học liệu thực tế cho sinh viên ngành kiến trúc, mỹ thuật, văn hóa; tạo nền tảng tổ chức các workshop trải nghiệm tập làm nghệ nhân cho thế hệ trẻ.

Giải pháp mang lại những lợi ích vượt trội, không gây ảnh hưởng xấu đến môi trường hay điều kiện sống, đồng thời đảm bảo an toàn cho xã hội. Giảm một nửa thời gian khảo sát, đo đạc thủ công cho các dự án trùng tu nhờ hệ thống bản vẽ và thông số tỷ lệ có sẵn. Dữ liệu trang trí chuẩn xác giúp hạn chế sai sót phải đập bỏ làm lại, tiết kiệm ngân sách địa phương. Việc khai thác họa tiết vào sản phẩm lưu niệm giúp nâng cao giá trị thương mại, trong khi ứng dụng bản đồ số và trình diễn ánh sáng giúp giữ chân du khách, kích thích kinh tế tại các làng quê. Tạo ra một bản sao kỹ thuật số lưu trữ bền vững toàn bộ dữ liệu của 50 đình làng, sẵn sàng phục dựng nguyên gốc nếu di sản gặp rủi ro thiên tai, bão lũ. Nghiên cứu giúp chuyển hóa nhận thức của người dân và ban quản lý từ bảo vệ thụ động sang chủ động tự giám sát, bảo dưỡng di sản bằng hình ảnh. Đặc biệt, các giải pháp quy hoạch quanh bình phong hoàn toàn đồng điệu với chiến lược phát triển thành phố Huế theo định hướng đô thị di sản sinh thái Net-Zero thân thiện với môi trường.