XÂY DỰNG VÀ ỨNG DỤNG BỘ CÔNG CỤ KHẢO SÁT TRỰC TUYẾN NHẰM KHẢO SÁT THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG.

Từ kinh nghiệm thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy điểm yếu lớn nhất của các cách nắm bắt tình hình truyền thống như: quan sát, hỏi chuyện trực tiếp, phiếu khảo sát giấy có ghi tên là học sinh không dám nói thật vì sợ bị lộ danh tính, sợ bạn biết, sợ bị trả thù. Vì vậy, khi xây dựng bộ câu hỏi, tôi đặc biệt chú trọng thiết kế cơ chế ẩn danh tuyệt đối ngay từ dòng mô tả đầu khảo sát, không thu thập tên hay bất kỳ thông tin định danh nào đây là điều mà tôi rút ra trực tiếp từ kinh nghiệm nhiều lần học sinh chỉ chịu “mở lòng” khi cảm thấy an toàn, không bị ai biết là chính mình. Tôi cũng chủ động phân loại hệ thống câu hỏi theo nhiều chiều: vai trò liên quan đến mức độ tần suất, quy mô, nguyên nhân, địa điểm, hình thức biểu hiện, cách xử lý sau khi xảy ra, mức độ được giáo dục và một câu hỏi mở để các em (qua phụ huynh) có thể tự nêu đề xuất. Cách thiết kế này giúp tôi không chỉ biết “có hay không có” bạo lực học đường, mà còn hiểu được “vì sao, ở đâu, biểu hiện cụ thể như thế nào” điều mà cách quan sát thông thường của một giáo viên đứng lớp rất khó hệ thống hóa được nếu không có công cụ hỗ trợ. Điểm sáng tạo mà tôi cho là quan trọng nhất, xuất phát trực tiếp từ kinh nghiệm thực tế chủ nhiệm lớp 1: ngay từ đầu, tôi đã xác định học sinh lớp 1 chưa thể tự đọc, tự thao tác làm khảo sát trực tuyến như học sinh các lớp lớn hơn. Vì vậy, tôi đã điều chỉnh quy trình triển khai theo hướng phụ huynh hỗ trợ đọc và trả lời cùng con tại nhà, kèm theo một phiếu hướng dẫn cụ thể để phụ huynh đọc đúng nguyên văn, không áp đặt suy nghĩ của mình lên câu trả lời của con đây là một điều chỉnh nảy sinh trực tiếp từ chính quá trình tôi thử nghiệm ban đầu với học sinh của mình, không phải một lý thuyết có sẵn áp dụng máy móc. Bên cạnh đó, tôi tận dụng tính năng tổng hợp, trực quan hóa dữ liệu tự động của Google Forms để rút ngắn đáng kể thời gian xử lý, thay vì phải thống kê tay từng phiếu như cách làm truyền thống tôi từng áp dụng trước đây. Đề tài/giải pháp chưa được trao giải thưởng tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ thành phố Huế cũng như các tỉnh, thành phố khác; chưa được trao giải thưởng tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ toàn quốc trước thời điểm nộp hồ sơ dự thi.

Với kinh nghiệm trực tiếp triển khai, tôi có thể khẳng định giải pháp này hoàn toàn khả thi để áp dụng rộng rãi. Toàn bộ quá trình từ thiết kế bộ câu hỏi, gửi khảo sát qua nhóm Zalo lớp, đến tổng hợp số liệu, tôi chỉ thực hiện bằng điện thoại cá nhân và tài khoản Google miễn phí, không cần bất kỳ hỗ trợ kỹ thuật chuyên môn nào. Chính vì sự đơn giản đó, tôi tin rằng bất kỳ giáo viên nào- dù không có chuyên môn công nghệ thông tin đều có thể áp dụng theo cách tương tự ngay tại lớp mình, mà không gặp rào cản về nguồn lực hay trình độ kỹ thuật. Đề tài/giải pháp đã được áp dụng thử nghiệm thực tế trên học sinh khối 1, Trường Tiểu học Phú Hải (35 phiếu khảo sát thu được trong tháng 6/2026) và chứng minh khả năng áp dụng có hiệu quả: thu thập được dữ liệu cụ thể, khách quan về thực trạng bạo lực học đường tại lớp. Khác với nhiều giải pháp công nghệ cao đòi hỏi đầu tư thiết bị, hạ tầng kỹ thuật phức tạp, giải pháp này có ưu điểm nổi bật là không yêu cầu chi phí đầu tư, không cần kỹ thuật chuyên sâu- nhờ vậy có thể nhân rộng nhanh, đồng bộ và ngay lập tức cho tất cả các lớp, khối trong trường, cũng như toàn bộ các trường tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Huế. Đây là cơ sở để giải pháp có khả năng lan tỏa ở quy mô toàn ngành giáo dục thành phố trong thời gian ngắn.

Khi nhìn vào kết quả thu được có 45,7% học sinh trong lớp tôi chủ nhiệm liên quan đến bạo lực học đường ở một vai trò nào đó; bản thân tôi thực sự bất ngờ, vì với kinh nghiệm quan sát hàng ngày trên lớp, tôi không nghĩ con số lại cao đến vậy, đặc biệt là ở lứa tuổi lớp 1. Đây chính là minh chứng rõ nhất cho giá trị thực tiễn của công cụ này: nó giúp tôi nhìn thấy những điều mà cách quan sát thông thường của một giáo viên khó có thể phát hiện đầy đủ. Hình thức phổ biến nhất là đánh đập (65,7%) và cô lập/tẩy chay (54,3%); địa điểm đáng lưu ý nhất là đường đi học, nhà vệ sinh, nhà giữ xe những nơi tôi, với vai trò giáo viên chủ nhiệm, vốn ít có điều kiện quan sát trực tiếp. Về hiệu quả kinh tế, giải pháp không phát sinh chi phí in ấn, photocopy phiếu khảo sát giấy, tiết kiệm đáng kể thời gian nhập liệu, thống kê thủ công là những điều mà tôi đã từng phải làm theo cách cũ. Quan trọng hơn cả, với tôi, giải pháp này giúp nhà trường và chính bản thân tôi nắm bắt kịp thời, chính xác thực trạng bạo lực học đường tại đơn vị, làm cơ sở xây dựng các giải pháp giáo dục, tuyên truyền phù hợp, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh cho học sinh mà không gây ảnh hưởng xấu tới môi trường, điều kiện sống, học tập của học sinh và an toàn cho xã hội.