PHẪU THUẬT ÍT XÂM LẤN ĐIỀU TRỊ SỎI ĐƯỜNG MẬT TRONG VÀ NGOÀI GAN CÓ SỬ DỤNG NỘI SOI ĐƯỜNG MẬT BẰNG ỐNG SOI MỀM

Sỏi mật là một bệnh lý khá phổ biến ở Việt Nam, điều trị còn khó khăn, phức tạp đặc biệt là sỏi trong gan. Về điều trị sỏi đường mật, hiện nay có nhiều biện pháp khác nhau được áp dụng như: dùng thuốc làm tan sỏi (đối với sỏi cholesterol), tán sỏi ngoài cơ thể, nội soi mật tụy ngược dòng lấy sỏi, lấy sỏi theo đường xuyên gan qua da, lấy sỏi theo đường hầm Kehr, tuy nhiên mổ lấy sỏi vẫn còn đang giữ một vai trò chủ yếu và chiếm tỉ lệ cao ở Việt Nam trong đó phẫu thuật nội soi đang dần chiếm vị trí quan trọng. Một trong những nguy cơ lớn nhất của phẫu thuật sỏi đường mật hiện nay là vấn đề sót sỏi và tái phát. Khó khăn do nhiễm trùng cùng với viêm chít hẹp đường mật, ứ đọng dịch mật và sỏi nằm ở nhiều vị trí trên đường mật tạo nên bệnh cảnh lâm sàng đa dạng. Việc ứng dụng phẫu thuật ít xâm lấn với sự hỗ trợ của ống nội soi mềm trong mổ giúp giảm tỉ lệ sót sỏi, bệnh nhân hồi phục sớm sau phẫu thuật, giảm thời gian nằm viện. Phương pháp điều trị tối ưu cho bệnh này cần đảm bảo loại bỏ hoàn toàn sỏi cũng như giải quyết hẹp và ứ mật, tình trạng này xuất hiện ở 35% - 96% trường hợp. Khi các mục tiêu điều trị này không được đạt, tình trạng xơ gan mật và ung thư đường mật có thể phát triển do tắc nghẽn và viêm nhiễm kéo dài (Uenishi 2009). Phương pháp điều trị tốt nhất nên được lựa chọn dựa trên tiếp cận đa ngành, xem xét vị trí phân bố sỏi, sự hiện diện của áp xe, hẹp, teo gan hoặc nghi ngờ ung thư. Phẫu thuật cắt gan được coi là phương pháp điều trị triệt để nhất đối với sỏi đường mật trong gan vì có thể loại bỏ sỏi cùng với hẹp và nhiễm trùng đi kèm. Tuy nhiên, việc cắt gan trong bệnh cảnh sỏi đường mật trong gan rất phức tạp do dính từ tình trạng viêm đường mật tái phát hoặc các phẫu thuật trước đó. Ngoài ra, tổn thương gan mạn tính có thể dẫn đến nguy cơ cao chảy máu sau phẫu thuật, suy gan hoặc nhiễm trùng huyết. Những tiến bộ gần đây trong quản lý chu phẫu và kỹ thuật phẫu thuật đã cải thiện đáng kể kết quả của thủ thuật này với tỷ lệ biến chứng và sỏi sót thấp. Gần đây, cắt gan ít xâm lấn đã nổi lên như một phương pháp thay thế cho phẫu thuật mở với hiệu quả không thua kém về tỷ lệ biến chứng, tử vong và sót sỏi. Cắt gan điều trị sỏi đường mật trong gan hiện nay vẫn được đánh giá là một trong những vấn đề phức tạp của phẫu thuật gan. Đặc biệt đối với phẫu thuật nội soi cắt gan do sỏi trong gan là một phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu, hiệu quả và có nhiều đặc điểm khác với cắt gan do u gan, là một thách thức về mặt kĩ thuật do sự biến đổi giải phẫu, sự dính chặt của viêm đường mật tái phát hoặc các phẫu thuật trước đó. Gần đây, phẫu thuật cắt gan xâm lấn tối thiểu đã nổi lên như một lựa chọn thay thế cho phẫu thuật mở, với sự tương đương về tỷ lệ biến chứng, tử vong và tỷ lệ sỏi sót. Hiệu quả lấy sỏi trong gan với nội soi đường mật trong mổ mở đã được đề cập, nhưng với phẫu thuật nội soi vẫn gặp nhiều khó khăn và hạn chế liên quan đến kĩ thuật và phương tiện như: Khả năng điều khiển ống soi, tình trạng rơi sỏi và thoát dịch vào ổ bụng gây nên các biến chứng sau mổ. Những trường hợp bệnh nhân có bệnh lý sỏi đường mật trong và ngoài gan có đặc điểm gì, những khó khăn khi phẫu thuật ít xâm lấn ở bệnh nhân, phải làm gì để hạ thấp được tỉ lệ những trường hợp sỏi mật phải phẫu thuật đi phẫu thuật lại nhiều lần, những yếu tố liên quan đến sót sỏi và khi đã phẫu thuật thì phẫu thuật như thế nào để có được kết quả tốt nhất? … Để có thể trả lời những câu hỏi trên và góp phần nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh, chúng tôi quyết định thực hiện đề tài này.

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng trong thực tế, cụ thể: Hiện nay có một lượng lớn bệnh nhân mắc bệnh lý sỏi đường mật. Càng ngày bệnh nhân càng có nhu cầu điều trị với các kỹ thuật tiên tiến mang lại hiệu quả và thẩm mỹ cao, do đó việc các sản phẩm này ra đời sẽ tạo điều kiện cho bệnh nhân được điều trị với kết quả cao nhất, sẽ thu hút bệnh nhân trên toàn quốc và các nước trong khu vực đến điều trị tại Việt Nam. Các bệnh viện tuyến tỉnh và một số bệnh viện trung ương vẫn chưa sử dụng được phương pháp này. Sau khi áp dụng thành công tại Bệnh viện Trung ương Huế, chúng tôi sẽ chuyển giao kỹ thuật này đến các bệnh viện trên toàn tỉnh và toàn quốc. Hình thức chuyển giao có thể theo hình thức chỉ đạo tuyến, hỗ trợ kỹ thuật cho tuyến dưới hoặc theo các đề án của Bộ Y tế và dự án bệnh viện vệ tinh của Bộ Y tế.

Về mặt xã hội và con người lợi ích của công trình nghiên cứu này là: Việt Nam là một nước đang phát triển, việc tiếp cận với các dịch vụ y tế kỹ thuật cao là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của nền y học nước nhà. Khi chúng ta triển khai được kỹ thuật này sớm tương đương như nhiều nước có nền y học tiến bộ trên thế giới. Người dân Việt Nam sẽ được thụ hưởng kỹ thuật mới, an toàn, hiệu quả với chi phí thấp.