NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG KHO HỌC LIỆU SỐ VỀ CÁC BẢN ĐÚC NỔI TRÊN CỬU ĐỈNH TRIỀU NGUYỄN NHẰM GÓP PHẦN BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN TƯ LIỆU THẾ GIỚI TRONG GIÁO DỤC HỌC SINH TRUNG HỌC

* Tính mới Điểm mới nổi bật của đề tài thể hiện ở cách tiếp cận di sản văn hóa theo hướng xây dựng kho học liệu số như một hệ sinh thái đồ dùng học tập tích hợp, kết hợp giữa bảo tồn di sản và chuyển đổi số trong giáo dục. Đề tài tiến hành số hóa toàn diện nội dung các bản đúc nổi trên Cửu đỉnh, đồng thời tổ chức, cấu trúc lại tri thức theo hướng hệ thống, khoa học và dễ khai thác trong dạy học. Kho học liệu số được xây dựng gồm website, fanpage, bảo tàng ảo, mô hình 3D xoay 360°, cẩm nang số đa ngôn ngữ và các sản phẩm truyền thông số. Các thành phần này được thiết kế liên kết, bổ trợ lẫn nhau, tạo thành một hệ sinh thái học liệu số thống nhất, có tính mở và khả năng tương tác cao, giúp người học tiếp cận di sản dưới nhiều góc độ. Việc ứng dụng công nghệ số cho phép học sinh quan sát chi tiết hoa văn, họa tiết trên Cửu đỉnh với độ chính xác cao, từ đó hiểu sâu sắc hơn giá trị lịch sử – văn hóa của di sản. Đồng thời, cách tiếp cận này mở rộng không gian học tập, giúp học sinh tiếp cận học liệu mọi lúc, mọi nơi và góp phần lan tỏa giá trị di sản. * Tính sáng tạo Tính sáng tạo của đề tài thể hiện ở việc đổi mới phương thức truyền tải tri thức thông qua sự kết hợp giữa học liệu số, công nghệ và hoạt động trải nghiệm. Học sinh được tham gia tìm kiếm thông tin, phân tích dữ liệu, thiết kế sản phẩm số và truyền thông về di sản. Các nền tảng như website, fanpage, bảo tàng ảo, mô hình 3D xoay 360° hay cẩm nang số đa ngôn ngữ vừa là nguồn tư liệu, vừa là đồ dùng học tập số trực quan, giúp nội dung trở nên sinh động và dễ tiếp cận, đồng thời hỗ trợ nâng cao khả năng hội nhập. Đề tài tạo môi trường học tập mở, trong đó học sinh vừa tiếp nhận vừa tham gia xây dựng học liệu, qua đó phát triển năng lực số, tư duy phản biện, kỹ năng hợp tác và sáng tạo. Từ đó hình thành mô hình giáo dục tích hợp công nghệ – di sản – học tập, có tính thực tiễn và khả năng nhân rộng.

Kho học liệu số được xây dựng trong đề tài có khả năng áp dụng rộng rãi trong giáo dục trung học như một hệ thống đồ dùng học tập hiện đại, phù hợp với định hướng đổi mới phương pháp dạy học và chuyển đổi số. Giáo viên có thể khai thác học liệu để thiết kế bài giảng trực quan, tổ chức các hoạt động học tập tích cực như thảo luận nhóm, dạy học dự án, dạy học theo chủ đề hoặc tích hợp liên môn, góp phần làm cho nội dung di sản trở nên sinh động, dễ tiếp cận và gắn với thực tiễn. Đối với học sinh, kho học liệu số là công cụ hỗ trợ tự học và nghiên cứu hiệu quả, giúp các em chủ động tìm kiếm, phân tích thông tin và tham gia sáng tạo nội dung học tập. Việc tích hợp mã QR và các nền tảng trực tuyến cho phép học sinh truy cập linh hoạt mọi lúc, mọi nơi, qua đó nâng cao hiệu quả tiếp nhận và vận dụng kiến thức. Kho học liệu có thể được tích hợp trong các môn học như Lịch sử, Địa lý, Giáo dục địa phương, cũng như trong hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ học thuật và các cuộc thi sáng tạo. Với đặc điểm tính mở, dễ cập nhật và khả năng mở rộng, sản phẩm có thể phát triển thành một hệ sinh thái học liệu số về di sản, đáp ứng nhu cầu dạy học trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Đề tài không chỉ có ý nghĩa trong giáo dục và bảo tồn di sản mà còn mang lại những tác động tích cực đối với phát triển kinh tế – xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số. Về giáo dục, kho học liệu số góp phần nâng cao nhận thức của học sinh và cộng đồng về giá trị di sản, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý thức bảo tồn văn hóa, đồng thời góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng hiện đại. Về kinh tế, các sản phẩm số như website, bảo tàng ảo, mô hình 3D, cẩm nang đa ngôn ngữ… có thể được khai thác trong du lịch thông minh và truyền thông số, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút du khách và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa. Qua đó, giá trị di sản được chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế. Bên cạnh đó, quá trình triển khai đề tài còn góp phần phát triển năng lực cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng công nghệ, tư duy sáng tạo, hợp tác và giải quyết vấn đề – những năng lực thiết yếu của nguồn nhân lực trong xã hội hiện đại. Như vậy, đề tài không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản mà còn tạo ra sự kết nối giữa giáo dục – văn hóa – kinh tế, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong thời đại số.