Nghiên cứu khả năng ức chế vi sinh vật của các hoạt chất tách chiết từ cây thiên niên kiện (Homalomena occulta) và bào chế sản phẩm chăm sóc sức khỏe

Trạng thái đề tài:

Lĩnh vực: Sản phẩm thân thiện với môi trường

Hoạt động: Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, Nhi đồng

Năm: 2026

Ngày nộp đề tài: 01/04/2026

Thông tin nhóm tác giả

Tên tác giả / nhóm tác giả: 1. Nguyễn Trần Thiên Phú, 2. Nguyễn Vũ Bảo Ngọc

Đơn vị công tác của chủ nhiệm: Trường THPT chuyên Khoa học Huế

Địa chỉ cơ quan của chủ nhiệm: 77 Nguyễn Huệ, phường Thuận Hóa, thành phố Huế

Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp

Đề tài có tính mới và sáng tạo thể hiện ở các điểm sau: - Kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu hiện đại: Không chỉ dừng lại ở thực nghiệm in vitro, đề tài còn tích hợp phương pháp mô phỏng in silico (docking phân tử) để làm rõ cơ chế tác động của các hợp chất lên vi sinh vật. Đây là hướng tiếp cận hiện đại, chưa được thực hiện phổ biến ở các nghiên cứu trước đó. - Khai thác tiềm năng của các loài dược liệu bản địa chưa được nghiên cứu sâu: Mặc dù cây Thiên niên kiện đã được sử dụng trong y học cổ truyền, nhưng các nghiên cứu về thành phần hóa học, hoạt tính kháng vi sinh vật và ứng dụng thực tiễn vẫn còn hạn chế. Đề tài góp phần bổ sung dữ liệu khoa học mới cho loài cây này. - Liên kết từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng thực tiễn: Điểm sáng tạo nổi bật là không chỉ dừng ở đánh giá hoạt tính sinh học mà còn bào chế thành nhiều sản phẩm cụ thể như ống hít mũi, nước súc họng, dầu cù là, nến thơm và thảo dược ngâm chân. Điều này tạo ra giá trị ứng dụng rõ rệt của đề tài. - Không trùng lặp với các nghiên cứu trước: Đề tài xây dựng hướng nghiên cứu tổng thể (hóa học – sinh học – công nghệ sản phẩm), khác biệt so với các nghiên cứu trước chủ yếu tập trung riêng lẻ vào chiết xuất hoặc thử hoạt tính. Tính đến thời điểm hiện tại, đây là kết quả nghiên cứu mới và có tính hệ thống từ bước thăm dò bằng nghiên cứu mô phỏng, đến triển khai chi tiết cho nghiên cứu thực nghiệm, đồng thời nghiên cứu bào chế và chuẩn hóa quy trình công nghệ tạo ra sản phẩm ứng dụng trong phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả. Sản phẩm của đề tài mở ra hướng đi mới và tích cực trong vấn đề chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Khả năng ứng dụng

- Về nguyên vật liệu Nguyên liệu chính là cây Thiên niên kiện được thu hái tại địa phương, có nguồn cung tương đối dồi dào, dễ khai thác và có thể phát triển theo hướng trồng trọt bền vững. Ngoài ra, các tá dược và thành phần phối hợp (sáp ong, tinh dầu bạc hà, sả chanh, cam thảo, …) đều là các nguyên liệu phổ biến, dễ tìm và an toàn trong sử dụng. - Về giá thành, chi phí sản xuất Quy trình sản xuất tương đối đơn giản (chưng cất tinh dầu, phối trộn, đóng gói), không đòi hỏi công nghệ quá phức tạp nên chi phí đầu tư ban đầu thấp. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu địa phương giúp giảm chi phí vận chuyển và tăng tính cạnh tranh của sản phẩm. Các sản phẩm như dầu cù là, nước súc họng, ống hít mũi, … đều có thể sản xuất ở quy mô nhỏ đến trung bình, phù hợp với mô hình khởi nghiệp hoặc sản xuất công nghiệp. Do đó, sản phẩm có tiềm năng thương mại hóa cao. Đề tài mở ra định hướng cho sự phát triển vùng trồng và chuỗi cung ứng dược liệu gắn với yếu tố vùng miền theo hướng nông nghiệp sạch và an toàn nhằm đảm bảo chất lượng nguồn nguyên liệu đầu vào cho bào chế sản phẩm ứng dụng, đồng thời giảm thiểu việc khai thác quá mức làm cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên, góp phần bảo vệ môi trường sống và nâng cao chất lượng sống cho con người.

Hiệu quả kinh tế xã hội

- Về kinh tế: Góp phần nâng cao giá trị của cây dược liệu Thiên niên kiện, mở ra hướng phát triển sản phẩm mới từ nguồn tài nguyên bản địa. Nếu được triển khai sản xuất, có thể tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương thông qua trồng trọt, thu hái và chế biến dược liệu. - Về xã hội: Cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc tự nhiên, an toàn, góp phần giảm phụ thuộc vào thuốc tổng hợp và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về việc sử dụng dược liệu truyền thống. - Về khoa học – giáo dục: Đề tài góp phần bổ sung cơ sở dữ liệu khoa học về hoạt tính sinh học của Thiên niên kiện, đồng thời tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận phương pháp nghiên cứu hiện đại (in vitro kết hợp in silico). - Về môi trường: Khuyến khích khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email