ĐỘT PHÁ TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ VÔ SINH NAM: KỸ THUẬT XÉT NGHIỆM PHÂN MẢNH DNA TINH TRÙNG VÀ STRESS OXY HÓA TINH DỊCH

- Tính mới: Lần đầu tiên tại thành phố Huế và khu vực miền Trung, hai phương pháp phân tích hiện đại (đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng bằng hệ thống phân tích tự động LensHooke và ORP trong tinh dịch bằng hệ thống MiOXSYS) được tích hợp và đưa vào quy trình đánh giá vô sinh nam một cách hệ thống và ứng dụng lâm sàng. Hệ thống phân tích tinh dịch và phân mảnh DNA tinh trùng tự động LensHooke X12 PRO với công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến giúp định lượng tổn thương DNA một cách khách quan, nhanh chóng, trong khi hệ thống MiOXSYS đánh giá trạng thái oxy hóa khử tổng thể, vượt trội so với các phương pháp đo từng chỉ số riêng lẻ trước đây. Việc ứng dụng các thiết bị hiện đại cũng góp phần tăng độ chính xác, tiết kiệm thời gian. Trung tâm Nội tiết sinh sản và Vô sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế tự hào là đơn vị đầu tiên ở Việt Nam đưa vào sử dụng hệ thống LensHooke X12 PRO (LensHooke, Đài Loan) và MiOXSYS (Geneva, Thuỵ Sĩ). - Tính sáng tạo: + Tích hợp đánh giá phân tử sâu hơn vào xét nghiệm nam khoa thường quy. + Áp dụng AI trong phân tích hình ảnh tinh trùng giúp nhận diện chính xác tinh trùng, phân tích sâu, tổng hợp kết qủa và đưa ra cái nhìn toàn diện, khách quan, loại bỏ yếu tố chủ quan của người đọc. + Rút ngắn thời gian xét nghiệm, không đòi hỏi kỹ thuật chuyên môn quá phức tạp, phù hợp với cả cơ sở tuyến tỉnh. + Cho phép lựa chọn phương pháp điều trị chính xác hơn, trong đó có việc chỉ định liệu pháp chống oxy hóa hoặc chuyển hướng sớm sang kỹ thuật hỗ trợ sinh sản phù hợp. - Tính khoa học và ưu việt: Các chỉ số đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng và ORP tinh dịch đã được nghiên cứu sâu rộng trên thế giới và chứng minh có giá trị tiên lượng kết quả IVF, ICSI, giúp đưa ra hướng điều trị mang tính cá thể hóa. Xét nghiệm đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng đã được thực hiện tại trung tâm từ những năm 2018 và đã có một số kết quả nhất định, giải pháp này tập trung vào việc ứng dụng hệ thống hiện đại, giúp cải thiện một số nhược điểm của phương pháp cũ. - Việc kết hợp đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng và mức độ stress oxy hoá tinh dịch không chỉ giúp phát hiện nguyên nhân ẩn sâu của vô sinh nam không rõ nguyên nhân, mà còn góp phần xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa. Đây là hướng tiếp cận liên ngành giữa sinh học phân tử, lâm sàng và công nghệ AI trong y sinh, và hiện vẫn chưa phổ biến tại Việt Nam, mở ra hướng mới trong lĩnh vực hỗ trợ sinh sản.

- Hệ thống LensHooke X12 PRO (LensHooke, Đài Loan) và MiOXSYS (Geneva, Thuỵ Sĩ) đã được triển khai thành công tại một số trung tâm hỗ trợ sinh sản lớn trên thế giới, và gần đây được áp dụng tại trung tâm Nội tiết sinh sản và Vô sinh, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế với hiệu quả bước đầu khả quan. - Đánh giá mức độ phân mảnh DNA tinh trùng bằng phương pháp khảo sát mức độ phân tán chất nhiễm sắc tinh trùng (SCD) không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, thời gian thực hiện ngắn (chỉ 15 - 20 phút), chi phí xét nghiệm hợp lý (thấp hơn so với các phương pháp đánh giá mức độ phân mảnh khác như SCSA, TUNEL, COMET, ISNT…), tăng độ chính xác và tránh yếu tố chủ quan của người đọc (phương pháp SCD cũ) dễ triển khai tại các trung tâm nam học, cơ sở hỗ trợ sinh sản trên cả nước. - Phương pháp đo cân bằng thế oxy hoá khử trong mẫu tinh dịch bằng hệ thống MiOXSYS tương đối đơn giản, chỉ cần một lượng mẫu rất ít, có thể sử dụng được cho cả mẫu nhớt và có giá thành hợp lý, thời gian thực hiện nhanh chóng nên hoàn toàn có thể ứng dụng rộng rãi tại các trung tâm Nam học, hỗ trợ sinh sản, phòng khám chuyên khoa, đặc biệt tại các địa phương có nhu cầu cao về điều trị vô sinh mà chưa có điều kiện triển khai các kỹ thuật phức tạp. - Đã được áp dụng thực nghiệm và đang cho kết quả hữu ích trong đánh giá, theo dõi và điều chỉnh điều trị cho nam giới vô sinh tại Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế.

- Việc triển khai ý tưởng mang lại hiệu quả kinh tế và xã hội rõ rệt: + Nâng cao tỷ lệ thành công trong điều trị vô sinh nam nhờ phát hiện các nguyên nhân tiềm ẩn (phân mảnh DNA, stress oxy hóa) từ đó cá thể hoá liệu pháp điều trị phù hợp cho bệnh nhân. + Giảm chi phí điều trị lặp lại và hạn chế các can thiệp không cần thiết trong hỗ trợ sinh sản (ví dụ: thất bại IUI, IVF nhiều lần không rõ nguyên nhân). + Tăng khả năng sinh con tự nhiên sau khi điều trị trúng đích (chống oxy hóa, thay đổi lối sống). + Giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh và hệ thống y tế, đặc biệt ở nhóm vô sinh nam không rõ nguyên nhân. + Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về điều trị vô sinh nam tại Việt Nam – nơi có tỷ lệ vô sinh ở các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh sản lên đến 7,7% (theo thống kê của Bộ Y tế). + Đóng góp vào chiến lược dân số và chất lượng giống nòi, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống, ổn định xã hội. - An toàn và thân thiện với môi trường + Không sử dụng hóa chất độc hại, quy trình xét nghiệm khép kín. + Đảm bảo an toàn sinh học cho kỹ thuật viên và bệnh nhân. + Phù hợp với tiêu chí phát triển y học bền vững, thân thiện với môi trường.