Tác giả: TS. Đặng Thanh Phú
Ngay từ đầu năm 2026, một sự kiện đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa vô cùng to lớn, trọng đại của đất nước đã diễn ra, đó là Đại hội lần thứ XIV của Đảng. Từ đây, Đảng đã ban hành liên tiếp các nghị quyết then chốt nhằm khơi thông các điểm nghẽn để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Vấn đề đặt ra là làm sao để các nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống để phát triển đất nước và phục vụ người dân.
Quan điểm mới từ Đại hội XIV của Đảng
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra từ ngày 19-23/01/2026 với các nội dung trọng tâm là đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, kết quả tổng kết một số vấn đề lí luận và thực tiễn về công cuộc 40 năm đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo.
Trong toàn văn nghị quyết của Đại hội, Đảng đã ghi nhận những khó khăn, thách thức vô cùng to lớn trong bối cảnh thế giới diễn biến phức tạp, khó đoán định, khó lường, chưa có tiền lệ như đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, nhất là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) diễn ra nhanh, toàn diện, vấn đề biến đổi khí hậu (BĐKH), an ninh truyền thống, phi truyền thống ngày càng phức tạp.
Đứng trước các thách thức trên, Đảng ghi nhận những thành tựu của đất nước đạt được như kinh tế vĩ mô ổn định, các cân đối lớn được đảm bảo, duy trì tăng trưởng ở mức cao, lạm phát bội chi ngân sách nhà nước và các chỉ tiêu về nợ công được kiểm soát tốt. Quốc phòng, an ninh không ngừng được củng cố, tăng cường; quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế được nâng tầm và đạt nhiều kết quả nổi bật. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị đạt nhiều thành tựu rất quan trọng, có mặt nổi bật, đột phá chưa từng có. Trên bình diện thế giới, Việt Nam luôn là điểm sáng về ổn định chính trị, an ninh, an toàn và ổn định xã hội.
Tuy vậy, bên cạnh những thành tựu đạt được, nghị quyết của Đảng cũng thừa nhận những tồn tại về thể chế kinh tế thị trường; tình trạng ngập lụt ô nhiễm môi trường chưa thật sự được kiểm soát; văn hóa chưa thật sự trở thành nguồn lực, sức mạnh nội sinh và động lực mạnh mẽ của sự phát triển; đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo thực hiện chưa đồng bộ, còn nhiều bất cập; cơ chế, chính sách phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn tồn tại điểm nghẽn, nút thắt, v.v…
Về công cuộc 40 năm đổi mới, Đảng tiếp tục khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế thời đại. Đảng ta đã đúc kết được những bài học kinh nghiệm quý báu mang tầm lý luận, từng bước xây dựng và hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới, có giá trị định hướng thực tiễn cho sự nghiệp cách mạng của đất nước trong giai đoạn mới.
Mặc dầu thế giới tiếp tục trải qua những thay đổi mang tính thời đại, song với quan điểm mới của Đảng từ Đại hội XIV, đất nước đang đứng trước những thách thức đan xen thời cơ, vận hội mới và điều này càng đòi hỏi những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, bước ngoặt, yêu cầu mới rất cao đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Từ đây, Đảng đã đưa ra các quan điểm mới cho giai đoạn tiếp theo, đó là: kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; nhận diện sớm, tận dụng mọi thuận lợi, thời cơ, vượt qua mọi khó khăn, thách thức tiếp tục phát triển nhanh và bền vững, đẩy mạnh đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chủ động hội nhập quốc tế; khơi dậy mạnh mẽ truyền thống yêu nước, khát vọng phát triển, tinh thần đoàn kết, phát huy sức mạnh văn hóa, con người thành nguồn nội lực nội sinh và động lực mạnh mẽ cho sự phát triển; phát huy sức mạnh, bản lĩnh, trí tuệ của con người Việt Nam, bảo đảm và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc; và tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, đoàn kết thống nhất, vận hành thông suốt, đồng bộ, hiệu quả tổ chức bộ máy mới của hệ thống chính trị, gắn kết chặt chẽ tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với xây dựng và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Từ đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và đúc kết kinh nghiệm công cuộc 40 năm đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, đứng trước thời cơ lớn lịch sử đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, nghị quyết của Đại hội XIV của Đảng đặt ra mục tiêu phát triển đưa đất nước ta trở thành quốc gia đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030, và trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
Động lực mới từ các nghị quyết
Ngay từ cuối năm 2024 cho đến nay, Đảng đã liên tiếp ban hành các Nghị quyết then chốt, cực kỳ quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn của thể chế giúp khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.
Hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/1/2024 của Bộ Chính trị. Nguồn: baochinhphu.vn.
Nghị quyết đầu tiên, tiên phong là nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó Đảng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.
Đến năm 2025, ngay từ đầu năm, Đảng tiếp tục ban hành các nghị quyết quan trọng, gồm nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân; nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Bước vào năm 2026, tức thời điểm diễn ra Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Đảng tiếp tục ban hành các nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế nhà nước; nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam. Và gần đây nhất, Đảng tiếp tục ban hành nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, Đảng ta liên tiếp ban hành các nghị quyết then chốt, bao trùm các lĩnh vực xương sống, cốt lõi từ văn hóa, giáo dục và đào tạo, y tế, kinh tế (nhà nước, tư nhân, đầu tư nước ngoài), khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, xây dựng và thực thi pháp luật; cho thấy quyết tâm lớn của Đảng ngay từ Đại hội XIV nhằm tháo gỡ những nút thắt để phát triển kinh tế đất nước bước vào giai đoạn mới.
Việc kịp thời ban hành các nghị quyết còn thể hiện sự sáng suốt của Đảng trong đề ra những định hướng chiến lược có tính đồng bộ, thể hiện tư duy đổi mới và tầm nhìn dài hạn, cũng như quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong mọi lĩnh vực then chốt, nhằm đưa đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới.
Đáng chú ý hơn, trong các nghị quyết của Đảng, Đảng tiếp tục xác định phát triển con người và văn hóa là nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho sự phát triển đất nước, đồng thời xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên nhằm kiến tạo môi trường hòa bình. Đây cũng là điểm mới về tư duy của Đảng so với các kỳ đại hội Đảng trước đó về đối ngoại, trong đó lần đầu tiên hội nhập quốc tế đã được nâng tầm cân bằng so với các trụ cột an ninh, quốc phòng và đối ngoại tạo thành bốn trụ cột.
Đưa nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống
Từ quan điểm của Đại hội XIV của Đảng, cùng các nghị quyết then chốt được ban hành một lần nữa cho thấy sự quyết tâm vô cùng to lớn của Đảng để đưa đất nước vững tâm bước vào giai đoạn mới. Việc xác định cơ sở định vị mục tiêu đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là hết sức quan trọng như khẳng định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Để hiện thực các mục tiêu, cần tập trung triển khai các giải pháp đồng bộ, thống nhất và hiệu quả. Trước hết đó là việc thực hiện 5 điểm then chốt có ý nghĩa quyết định, đó là: nâng cao năng lực thể chế hóa và cụ thể hóa nghị quyết thành chính sách và pháp luật; cải cách phương thức tổ chức thực hiện và kỷ luật thực thi; coi hiệu quả phát triển và sự hài lòng của nhân dân là thước đo cao nhất của việc thực hiện nghị quyết của Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết then chốt của Bộ Chính trị; xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực tổ chức thực thi, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; gắn thực hiện nghị quyết với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng và nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia.
Về tổng thể có thể thấy, mỗi nghị quyết đã thể hiện được quan điểm, tư duy mới của Đảng trong từng lĩnh vực cụ thể, từ văn hóa, y tế, giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia, năng lượng, đến kinh tế (nhà nước, tư nhân, khu vực FDI), hội nhập quốc tế, xây dựng và thực thi pháp luật. Mỗi nghị quyết còn cho thấy tính bao trùm, toàn diện và chiến lược để đạt được các mục tiêu chung của đất nước là đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại thu nhập trung bình cao, và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao (ngày 1/7/2026, Ngân hàng Thế giới – WB, đã công bố Việt Nam chính thức được nâng từ nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp lên nhóm thu nhập trung bình cao).
Ngoài ra, để các nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh 5 điểm then chốt trên, cần có thêm một số giải pháp như: một chiến lược quốc gia tổng thể, bao trùm để thực thi các nghị quyết một cách đồng bộ, với sự “phân vai” rõ ràng, minh bạch nhiệm vụ, trách nhiệm của từng bộ, ngành, địa phương cụ thể. Thêm nữa, chiến lược phải đặt được các mục tiêu cụ thể ở từng nghị quyết trong tổng thể chung của các mục tiêu chung để hướng đến định vị bức tranh chung của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Cùng với chiến lược, việc quán triệt các nghị quyết then chốt của Đảng đến từng đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động hay mọi tầng lớp xã hội để hiểu được tư duy, hay chỉ đơn giản là “mong đợi” của Đảng về một quốc gia phồn thịnh, ổn định trong giai đoạn mới. Chỉ khi hiểu được “ước nguyện” của Đảng, mỗi tầng lớp trong xã hội, mỗi người dân – những chủ thể của đất nước, sẽ chung tay, đồng lòng và phấn đấu thực hiện tốt lý tưởng chung của Đảng.
Và để nghị quyết thật sự đi vào cuộc sống, cần có các chương trình hành động cụ thể từ cấp trung ương đến địa phương, đi kèm với sự phân công, phân cấp, phân quyền rõ ràng, minh bạch đi kèm với trách nhiệm và quyền lợi; khuyến khích các mô hình hay, các cách làm sáng tạo ngay từ cơ sở, sát với thực tiễn, song vẫn đảm bảo thực hiện các tiêu chí để đạt được mục tiêu chung; việc truyền đạt nội hàm của các nghị quyết nên ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với từng đối tượng lĩnh hội và dễ đi vào cuộc sống; cần phát huy vai trò của người đứng đầu và thực hiện thường xuyên công tác kiểm tra, giám sát để kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn từ thực tiễn.
Và chỉ khi nào các nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, sẽ trở thành những động lực thiết thực thúc đẩy đất nước phát triển, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc./.
