Tác giả: TS.BS. Nguyễn Đức Hoàng
Trong cuộc sống thường ngày, bên cạnh cảm xúc vui vẻ chúng ta thường gặp cảm xúc bực bội, tức giận do nhiều nguyên nhân. Nếu những cảm xúc tức giận này kéo dài không những tác động đến bản thân mà còn gây tổn thương cho người khác, có những tổn thương khó lành từ sự tức giận gây một hệ lụy về sau.
Định nghĩa tức giận
Tức giận là một dạng phản ứng tự nhiên của con người về mặt cảm xúc mà ai cũng đều sẽ trải qua trong cuộc sống. Nó xuất phát từ việc con người bị tấn công, xúc phạm, phản bội hay thất bại, ngoài ra sự tức giận còn có thể là triệu chứng của các vấn đề sức khỏe hoặc tâm lý nếu bạn thường xuyên giận dữ, mất kiểm soát hoặc luôn có cảm giác tức giận âm ỉ.
Tức giận mạnh gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức và lâu dài cho cơ thể thông qua việc giải phóng các hormone gây căng thẳng (stress) như catecholamin và cortisol.
Dưới đây là các tác hại của tức giận đối với sức khỏe (2026):
Hệ tim mạch và nguy cơ đột quỵ
Tim được coi là bộ phận chịu tổn thương nhiều nhất khi cơ thể chịu quá nhiều cảm xúc tức giận. Trong hai giờ sau khi cơn tức giận bộc phát thì nguy cơ gây nên một cơn đau tim tăng gấp đôi so với trạng thái bình thường. Nếu sự tức giận kìm nén và điều này lặp đi lặp lại thời gian dài cũng có thể gây nên các vấn đề tim mạch và nguy cơ mắc bệnh động mạch vành tăng cao.
Theo các công trình nghiên cứu, 02 giờ sau cơn bùng phát giận dữ, nguy cơ đau tim của một người có thể tăng gấp 5 lần; chỉ cần 8 phút tức giận cũng đủ làm suy giảm chức năng mạch máu, gây ra tình trạng tim đập nhanh và tăng huyết áp mạn tính.
Cơn giận làm huyết áp tăng vọt và làm tổn thương các mạch máu, khiến nguy cơ đột quỵ tăng hơn 3 lần.
Theo công trình nghiên cứu trên, cho thấy rằng trong vòng hai giờ bùng phát cơn tức giận của mình, bạn sẽ có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn ba lần do nhồi máu não hoặc xuất huyết não. Đối với những người bị dị dạng hay phình mạch bẩm sinh hay mắc phải thì nguy cơ bị vỡ phình mạch cao hơn sáu lần khi giận dữ cao độ.
Hệ tiêu hóa và nội tiết
Tức giận sẽ làm cho thần kinh giao cảm hưng phấn, tác động trực tiếp vào tim và mạch máu làm cho lượng máu trong dạ dày và đường ruột giảm mạnh, làm mất cảm giác ngon miệng và thậm chí còn là nguyên nhân gây viêm loét dạ dày.
Căng thẳng từ cơn tức giận gây ra các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy và có liên quan đến các bệnh mạn tính như viêm loét đại tràng, hội chứng ruột kích thích và trào ngược dạ dày thực quản.
Khi tức giận, cơ thể tiết ra catecholamin kết hợp với hệ thần kinh trung ương làm đường huyết tăng cao, ảnh hưởng xấu đến bệnh nhân đái tháo đường.
Hệ miễn dịch, phổi, lão hóa
Khi tức giận, não sẽ ra lệnh cho cơ thể tiết ra chất cortisol do cholesterol chuyển hóa thành. Chất này tích lũy nhiều sẽ gây chướng ngại cho hoạt động của hệ thống miễn dịch, làm cho sức đề kháng của cơ thể yếu đi dẫn đến tăng nguy cơ mắc các bệnh lý truyền nhiễm.
Khi tức giận, cơ thể sẽ thở nhanh và gấp hơn bình thường, phổi phải hoán đổi khí với tần suất cao. Phổi không ngừng căng giãn, nhưng thời gian thu co giảm liên tục; phổi sẽ không có thời gian nghỉ ngơi. Đây là một nguyên nhân quan trọng gây tổn thương cho phổi.
Tức giận thường xuyên khiến cơ thể mau già đi, đẩy nhanh tốc độ lão hóa tế bào và làm da xấu đi.
Sức khỏe tâm thần và não bộ
Mất kiểm soát cảm xúc kéo dài có thể dẫn đến trầm cảm, lo lắng, rối loạn lưỡng cực hoặc rối loạn nhân cách. Tức giận gây mệt mỏi hệ thần kinh, dẫn đến mất ngủ, chán ăn và suy kiệt thể chất.
Để bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo nên thực hiện các bài tập thở sâu hoặc tạm thời rời khỏi nguồn cơn gây giận dữ để điều hòa cảm xúc kịp thời.
Kiểm soát cơn tức giận
Hít thở sâu
Giúp điều hòa nhịp thở, lượng máu, oxy lưu thông đến các cơ quan phổi, não và tim một cách hài hòa. Khi các chức năng của từng bộ phận trên hoạt động bình thường, nhịp nhàng với nhau, cơn tức giận của bạn sẽ từ từ biến mất.
Nhiều người hay tức giận thường xuyên có thể tập thiền, yoga hoặc áp dụng bài tập hít thở sâu. Một cách đơn giản là ngồi thoải mái, cho phép cổ và vai bạn được thư giãn hoàn toàn. Sau đó bạn nhắm hờ mắt lại rồi hít thở sâu bằng mũi và chú ý đến việc hóp bụng, thở ra bằng miệng nên sử dụng bài tập này 3 lần một ngày trong 5 đến 10 phút hoặc khi cần thiết.
Đi dạo hoặc đi ra ngoài khỏi không gian mà bạn cảm thấy tức giận
Bạn nên ra ngoài để hít thở không khí trong lành, đi dạo và thoát khỏi không gian kín sẽ giúp bạn mau chóng thoải mái hơn và giúp bạn bình tâm trở lại.
Nghe nhạc để thư giãn hơn
Thử nghe một vài bản nhạc mà bạn yêu thích. Nghe nhạc có thể làm cho tâm trí bạn trở lên thoải mái và cảm xúc tiêu cực sẽ lắng xuống nhanh chóng.
Chia sẻ với bạn bè và nghĩ về điều tích cực
Tìm một người bạn hoặc ai đó thấu hiểu được bạn để chia sẻ và cảm thông. Từ đó bạn sẽ giải tỏa được những áp lực và tìm hướng giải quyết cho những vấn đề của bạn. Khi tức giận với người thân thiết, bạn hãy hình dung và nhớ lại những lúc bạn cảm thấy được quan tâm, yêu thương từ người đó. Những kí ức vui vẻ sẽ giúp bạn bình tĩnh lại và giải quyết sự tức giận theo hướng lành mạnh.
Gặp bác sĩ tâm lý
Nếu bạn thường xuyên tức giận kể cả những việc nhỏ nhặt, làm ảnh hưởng đến các mối quan hệ và hạnh phúc gia đình bạn một cách trầm trọng. Hãy tìm đến bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý, những nhà trị liệu này sẽ giúp bạn tìm được nguồn cơn của sự tức giận và giải quyết nó.
Tuy nhiên, tất cả các thông tin trên muốn được chính xác thì cần kiểm tra, xét nghiệm và tư vấn của bác sĩ chuyên gia.
Tức giận là một cảm xúc tích cực nếu chúng ta biết kiểm soát nó sẽ giúp chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn, nhưng nó sẽ gây ra tác hại ngắn hạn cũng như lâu dài cho sức khỏe nếu chúng ta không kiểm soát được. Vì vậy bạn cần học cách kiểm soát cơn giận dữ của mình, học cách yêu thương và tha thứ không những tốt cho các mối quan hệ mà còn tốt cho sức khỏe của chính bận.
